W pracy z aparaturą pomiarową znaczenie ma nie tylko sam odczyt, niemniej jednak też sposób, w jaki można ocenić jego wiarygodność. Z czasami mierniki mogą edytować własne właściwości pod wpływem zużycia, warunków pracy, temperatury, wilgotności czy częstotliwości użytkowania. Dlatego wzorcowanie mierników jest jednym z elementów nadzoru nad wyposażeniem pomiarowym.
Proces ten polega na porównaniu wskazań badanego przyrządu z wartościami uzyskanymi za pomocą dobrego wzorca odniesienia. Wynik takiego porównania może pokazać różnicę między wartością wskazywaną przez miernik a wartością przyjętą jako odniesienie. Ważne jest przy tym, aby oceniać urządzenie w zakresie, w którym w rzeczywistości jest wykorzystywane. Sam fakt przeprowadzenia wzorcowania nie oznacza bowiem, że właściwie każdy możliwy pomiar wykonywany danym przyrządem będzie miał identyczne właściwości metrologiczne.
W praktyce przed wykonaniem pomiarów warto zwrócić uwagę na stan techniczny miernika a także warunki, w jakich pracuje. Uszkodzona obudowa, zużyte przewody, niestabilny wyświetlacz albo nietypowe zachowanie w trakcie zmiany zakresu mogą posiadać znaczenie dla otrzymywanych rezultatów. W takich okolicznościach samo zestawienie wskazań z wzorcem nie za każdym razem rozwiązuje problem, ponieważ przyrząd może wymagać wcześniejszej sprawdzeniu lub naprawy. Znaczenie ma też sposób użytkowania. Miernik wykorzystywany dzień w dzień w środowisku o zmiennej temperaturze może wymagać innego podejścia niż urządzenie używane sporadycznie w stałych warunkach. Przy ustalaniu częstotliwości wzorcowania bierze się więc pod uwagę w głównej mierze rodzaj przyrządu, zakres wykonywanych pomiarów, intensywność eksploatacji oraz wcześniejsze wyniki sprawdzeniu. Zbyt rzadkie sprawdzanie może utrudniać wykrycie przemian parametrów, jednak bardzo częste kontrole mogą powodować dodatkową organizację pracy i koszty.
Istotnym elementem całego procesu jest dokumentowanie rezultatów. Informacje dotyczące badanego urządzenia, zastosowanych wzorców, warunków pomiaru a także uzyskanych odchyleń pozwalają w późniejszym czasie rozważyć historię konkretnego miernika. Ma to znaczenie zwłaszcza wówczas, gdy wyniki kolejnych sprawdzeniu zaczynają się różnić. Analiza takich danych może wskazać, czy zmiana była jednorazowa, czy również pojawia się stopniowo. Warto pamiętać, że wzorcowanie i regulacja to nie to samo. Wzorcowanie służy przede wszystkim określeniu relacji między wskazaniem przyrządu a wartością odniesienia, jednak regulacja jest działaniem mającym zmienić właściwości urządzenia. Po regulacji konieczne może być ponowne sprawdzenie miernika, ponieważ jego wskazania mogą ulec zmianie.
Na sposób oceny wyników wpływa także niepewność pomiaru oraz wymagania dotyczące dokładności w konkretnym zastosowaniu. Nie każdy nieznaczny błąd wskazania musi mieć takie samo znaczenie, ponieważ jego wpływ uzależniony jest od tego, do czego wynik będzie później zastosowany. Inne oczekiwania mogą dotyczyć pomiaru kontrolnego wykonywanego orientacyjnie, a inne pomiaru, którego wartość jest fundamentem do podjęcia dalszych wyborów technicznych. Z tego powodu przy interpretacji dokumentacji ze wzorcowania warto patrzeć nie tylko i wyłącznie na pojedynczą liczbę, lecz również na zakres pomiarowy, warunki badania i określone kryteria oceny. Takie podejście ułatwia prawidłowe odniesienie uzyskanych danych do rzeczywistego sposobu użytkowania miernika i umożliwia zachować spójność zapisów dotyczących wyposażenia pomiarowego.
Dodatkowe informacje: wzorcowanie termometrów.
